İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. (Takasbank), son günlerde sosyal medyada ve bazı yayın organlarında yer alan iddialar üzerine kamuoyu duyurusu yayımladı. Kurum, Takasbank Para Piyasası (TPP) aracılığıyla belirli kişi ve kuruluşlara kendi kaynaklarından finansman sağlandığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını bildirdi.
TPP’nin Takasbank tarafından kurulan ve işletilen organize bir para piyasası olduğunu belirten kurum, piyasada nakit fazlası bulunan üyelerin borç verdiğini, nakit ihtiyacı olan üyelerin ise borçlandığını açıkladı. İşlemlerin tarafların birbirini görmediği bir sistemde eşleştiğini vurgulayan Takasbank, hiçbir kurumun karşı tarafını seçemediğini ve kaynakların belirli bir borçluya yönlendirilemediğini kaydetti.
Takasbank, piyasadaki borçlanmaların tamamının teminatlı olduğunu belirterek teminatların yaklaşık yüzde 84’ünün banka teminat mektuplarından oluştuğunu bildirdi. Kalan teminatların ise altın, döviz ve devlet iç ve dış borçlanma senetleri gibi varlıklardan oluştuğu aktarıldı.
Pay senetlerinin toplam teminat içindeki oranının yüzde 1,5’in altında olduğunu belirten kurum, bu kapsamdaki hisselerin tamamının güncel BIST 30 paylarından oluştuğunu ifade etti. Açıklamada, üyelerin borçlanabilmek için asgari yüzde 105 oranında teminat yatırması gerektiği vurgulandı.
Takasbank, mevcut durumda yaklaşık 240 milyar liralık işlemlere karşılık yaklaşık 450 milyar lira teminat bulunduğunu bildirdi. Teminat tutarı ile işlem büyüklüğü arasındaki farkın, üyelerin limitlerine göre ihtiyaten yatırdığı teminatlardan kaynaklandığı belirtildi.
Kamuoyunda adı geçen üyeye de Takasbank kaynaklarından herhangi bir finansman sağlanmadığı savunulan açıklamada, söz konusu üyenin teminatlarının döviz, altın, devlet iç borçlanma senetleri ve likiditesi yüksek BIST 30 paylarından oluştuğu kaydedildi. Kurum, yetkili mercilerce tedbir kararı alınmasının ardından ilgili üyenin işlem yetkilerinin derhal kısıtlandığını bildirdi.
Takasbank, İşsizlik Sigortası Fonu’nun TPP’de başka bir yatırım fonunu özellikle fonlamasının mümkün olmadığını belirtti. Doğrudan TPP üyesi olmayan fonun, likidite planlaması kapsamında bir aracı kurum üzerinden işlem yapabildiği aktarıldı.
Açıklamada, İşsizlik Sigortası Fonu’nun belirli bir yatırım fonunu seçerek fonlamasının teknik ve prensip açısından mümkün olmadığı ifade edildi. Takasbank ayrıca, piyasada bugüne kadar herhangi bir temerrüt yaşanmadığını ve piyasaya kaynak sağlayan hiçbir kurumun zarara uğramadığını bildirdi.
Takasbank, kamuoyuna yansıyan tartışmaların bir diğer başlığı olan Tera Portföy Birinci Serbest Fon’un (TLY) Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’ndaki (TEFAS) işlem sürecine ilişkin de açıklama yaptı.
Kurum, TEFAS’ın Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) izniyle kurulduğunu ve 9 Ocak 2015’ten bu yana Takasbank tarafından işletildiğini hatırlattı. Yatırım fonlarının platformda işlem görmesine ilişkin esasların SPK tarafından belirlendiğini belirten kurum, kendi sorumluluğunun mevzuat çerçevesinde yürütülen operasyonel süreçlerle sınırlı olduğunu kaydetti.
Açıklamaya göre TLY fonu, kurucusunun başvurusu üzerine 7 Temmuz 2025’te TEFAS’ta işleme açıldı. Ancak KAP’ta yayımlanan izahname değişikliğinin SPK onayı alınmadan yapıldığı gerekçesiyle Kurulun Takasbank’a ilettiği talimat doğrultusunda fon, 1 Ağustos 2025’te alım yönlü işlemlere kapatıldı.
Fon, kurucunun SPK onayını almasının ardından yaptığı yeni başvuru üzerine 12 Ağustos 2025’te yeniden alım yönlü işlemlere açıldı. Takasbank, bu süreç nedeniyle fonun 11 ay boyunca SPK onayı olmaksızın TEFAS’ta işlem gördüğü yönündeki iddianın doğru olmadığını savundu.
Açıklamada ayrıca, SPK tarafından fon kurucusuna 17 Haziran 2026’da uygulanan idari para cezasının, 2025 yılında fon izahnamesinde Kurul onayı alınmadan yapılan değişiklikle ilgili olduğu belirtildi. Takasbank, fonun 12 Ağustos 2025’ten itibaren SPK onayına dayalı olarak işlem gördüğünü ifade etti.
Kurum, kamuoyunun piyasalara ilişkin bilgileri kendisinin ve yetkili kurumların resmî açıklamalarından takip etmesini istedi. Yetkili kurumlarca yürütülen incelemelere her türlü desteğin verildiğini belirten Takasbank, gerçeğe aykırı bilgileri bilerek yaymaya devam edenlere karşı yasal haklarının saklı olduğunu bildirdi.
